Glutensiz Beslenme Hakkında Merak Edilenler

Glutensiz Beslenme Hakkında Merak Edilenler


Son dönemde glutensiz beslenme terimini sık sık duymaya başladık. “Peki ya nedir bu glutensiz beslenme?” diye soracak olursanız söyleyelim. Giderek yayılan bir akım halini alan glutensiz beslenme aslında çölyak hastalığının tedavisinde kullanılır. Ancak birçok ünlünün glutensiz beslenmeye geçişi, ardından da glutensiz beslenme programlarını sosyal medyada paylaşması sonucu çığ gibi büyümeye başlayan akım, sağlıklı bireylerin de günlük beslenme programından gluteni çıkarmasıyla sonuçlandı. Araştırmalar hala sağlıklı kişiler için glutensiz beslenmenin yararlı mı yoksa zararlı mı olduğu konusuna net bir cevap getirmese de az posalı karbonhidrat tüketiminin ve tam tahıllı gıdaların tüketilmemesinin şeker hastalığı riskini artırdığı kanıtlandı. Bu sebeple, eğer sağlıklı bir vücut istiyor ve formunuza dikkat ediyorsanız, aynı zamanda glutene karşı da bir hassasiyetiniz yok ise sadece işlenmiş gıdalar, hızlı emilim gösteren karbonhidratlar ve katkı maddesi içeren ürünlerden uzak durmanız ve bunun yerine tam tahıllı gıdalar tüketmeniz sizin için faydalı olacaktır.

Gluten Nedir?

Gluten; buğday, arpa, yulaf ve çavdar gibi tahıl ürünlerinin içerisinde bulunan doğal bir proteindir. Bazı kişilerin bünyesi glutene karşı değişik reaksiyonlar gösterebilir. Bu kişiler çölyak hastası olan, gluten hassasiyeti veya gluten alerjisi bulunan ya da bazı nadir görülen deri hastalıklarına sahip olan kişilerdir.

Eğer siz de yemek yedikten sonra kendinizi halsiz hissediyor, şişkinlik, kas ve eklem ağrıları yaşıyor veya hazımda güçlük çekiyorsanız glutene karşı hassasiyetiniz olabilir. Bunu anlayabilmek için de bir müddet glutensiz beslenmeyi deneyebilirsiniz.

Glutensiz Beslenme Nedir?

Gluten aslında doğal bir maddedir. Fakat özellikle son yıllarda buğdayın genetik yapısının değişmesiyle birlikte insanların gluten denen bu proteini sindirmesi zorlaşmaktadır. Bu sebeple de gluten hassasiyeti geçmişe göre artış göstermektedir.

Gluten hassasiyeti olan kişiler bu proteini aldığında bağışıklık sistemleri yorulup, hastalıklara karşı daha dirençsiz duruma gelebilir. Diğer yandan gluten alerjisi ise unlu mamulleri sık tüketen kişilerde en fazla görülmektedir. Uzmanlara göre gluten hassasiyeti bulunmayan ve çölyak hastalığına sahip olmayan kişilerin gluten tüketmesinde herhangi bir sakınca yoktur.

Glutensiz beslenmeyi hayatına sokan kişiler bağışıklık sisteminin daha az yorulduğunu, daha enerjik olup daha sağlıklı hissettiklerini ve daha kolay kilo verdiklerini düşünmektedir.

Gluten İçeren Besinler Nelerdir?

Glutensiz beslenmenin gluten içeren yiyecek ve içecekleri hayatımızdan çıkarmak anlamına geldiği unutulmamalıdır. Gluten diyetini uygularken uzak durmanız gerekenlerin listesi; ekmek, makarna, pizza, pasta, bisküvi gibi her türlü unlu mamul, donmuş sebze gibi paketlenmiş pek çok yiyecek ve bira gibi içecekleri kapsıyor. Özetlemek gerekirse vücuda alınması pek de yararlı olmayan bu besinleri hayatımızdan çıkaran glutensiz beslenme ile daha sağlıklı bir beslenme şekli benimseniyor.

Çölyak Hastalığı Nedir?

Çölyak hastalığı, bağırsaklardaki sindirim işlevini sağlayan villus yapısının bozulmasına yol açıp, bunun sonucunda da besinlerin emilmesini engelleyen bir hastalık türüdür. Bu durum bağışıklık sistemini de olumsuz etkileyebilmektedir. Çölyak hastalığı gluten barındıran gıdaları tükettikçe belirtilerini gösterir. Aynı zamanda çölyak hastalığı, ömür boyu devam eden alerjik bir hastalıktır. Çölyak hastalığının teşhisi için vücudun glutene karşı direncini ölçmek gerekir ve bunun için de kan testi yapılmaktadır. Ancak unutulmaması gereken; sadece buğdaya alerjisi olan insanlar da vardır ve bu durum sıklıkla gluten alerjisi ile karıştırılabilmektedir.

Gluten İntoleransı Nedir?

Gluten intoleransı olan kişiler az miktarda gluten tüketebilir. Ancak çölyak hastası olan kişiler en küçük porsiyon gluten tüketiminde bile tepki gösterir. Bu durum; damar hastalıkları, kemik sorunları, kısırlık, ödem, ishal, kusma ve deri alerjileri gibi pek çok sorunun ortaya çıkmasına sebep olabilir. Gluten intoleransına sahip olan kişiler çölyak hastası olmadıkları halde benzer semptomları gösterebilirler. Bunlar; yorgunluk, kabızlık, ishal, kilo alımı, kilo kaybı, mide krampları, mide bulantısı, gaz, karın ağrıları gibi semptomlardır.

Glutensiz Beslenme Nasıl Olmalı?

Glutensiz ürünler ilk olarak çölyak hastalığı için ortaya çıksa da günümüzde pek çok kişi tarafından da tercih edilmektedir. Glutensiz beslenme için öncelikle sağlıklı ve düzenli bir beslenme planı oluşturmak şart. Bu plan dahilinde vitamin ve mineral bakımından zengin, bol lifli, doğal, besleyici meyve ve sebzeler; bitkisel protein kaynakları olan kuru baklagiller; tavuk, balık ve et çeşitleri; yumurta, peynir, süt ve yoğurt gibi besleyici hayvansal gıdalar diyet listenizin içinde yer almalı.

Glutensiz Yiyecekler Nelerdir?

Glutensiz beslenmede önemli noktalardan biri; yiyeceklerinizi seçerken paketli gıdaların ürün içeriklerini okumak olmalı. Gluten içermeyen bazı gıdaları sayacak olursak: Mısır unu, patates unu, kestane unu, pirinç unufasulye, bezelye, barbunya, soya fasulyesi, nohut, mercimek, pirinç, kinoa, karabuğday, maş fasulyesi, amarant, ararot, keten tohumu, soya, tef, meyve ve sebze çeşitleri, et, tavuk, balık, süt, yumurta, peynir, yoğurt, tereyağı, bal, zeytin, zeytinyağı, ay çiçek, mısır, fındık ve kanola yağları, fındık, fıstık, badem, ceviz, leblebi…